Chính sách ưu đãi thuế và trọng dụng chuyên gia, tài năng trẻ lĩnh vực dữ liệu

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 386/2026, có hiệu lực từ ngày 1/12, nhằm thiết lập cơ chế đãi ngộ đặc biệt bao gồm ưu đãi và miễn thuế thu nhập cá nhân đối với chuyên gia cũng như tài năng trẻ hoạt động trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo và khai thác dữ liệu.

Tiêu chí tuyển dụng và độ tuổi

Theo quy định mới, việc tuyển dụng, tiếp nhận hoặc ký hợp đồng với chuyên gia và tài năng trẻ sẽ dựa trên năng lực, thành tích và sản phẩm thực tế thay vì chỉ căn cứ vào bằng cấp hay thâm niên. Cụ thể, người từ đủ 18 tuổi có thể được tuyển dụng dựa trên kết quả công trình nghiên cứu, sản phẩm công nghệ, bài báo khoa học hoặc giải pháp ứng dụng thực tiễn. Kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và kết quả đánh giá hồ sơ theo tiêu chí công khai cũng đóng vai trò là căn cứ quan trọng. Bên cạnh đó, những người từ 16 đến dưới 18 tuổi được tạo điều kiện tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, ươm tạo và hỗ trợ nghiên cứu, thử nghiệm phát triển tài năng.

Chế độ đãi ngộ và tiền lương

Nhóm nhân sự chất lượng cao này sẽ được hưởng thù lao, tiền thưởng, hỗ trợ tăng thêm cùng các quyền lợi tương xứng với giá trị đóng góp và hiệu quả công việc. Cơ quan tuyển dụng được phép áp dụng cơ chế thỏa thuận đặc thù về tiền lương, thưởng, quyền sở hữu trí tuệ, khai thác kết quả nghiên cứu cũng như phân chia lợi ích từ sản phẩm, dịch vụ. Thu nhập được xác định dựa trên vị trí đảm nhiệm, nhiệm vụ giao phó và sản phẩm tạo ra thay vì áp dụng cứng nhắc theo thâm niên.

Chính sách thuế và quyền lợi chuyên môn

Chính phủ quy định chuyên gia và tài năng trẻ được hưởng mức ưu đãi tốt nhất về thuế thu nhập cá nhân, với cơ chế miễn thuế tương tự chính sách áp dụng tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam. Theo đó, thu nhập từ tiền lương, tiền công được miễn thuế, trong khi thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp và quyền góp vốn được miễn thuế đến hết năm 2030. Ngoài ra, họ còn có thể được giao chủ trì hoặc tham gia đồng thời nhiều nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và dự án dữ liệu quan trọng.

Cam kết và cơ chế kiểm soát

Để thụ hưởng các chính sách ưu đãi, người được tuyển chọn phải đưa ra cam kết cụ thể về nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra và tiến độ thực hiện. Các cơ quan sử dụng lao động sẽ tiến hành đánh giá định kỳ mức độ hoàn thành công việc. Trong trường hợp không hoàn thành cam kết, vi phạm nghĩa vụ, sử dụng ưu đãi sai mục đích hoặc cố ý gian lận, cá nhân đó có thể bị điều chỉnh, chấm dứt hoặc thu hồi ưu đãi. Tuy nhiên, các trường hợp thử nghiệm thất bại do rủi ro khách quan đã được nhận diện, báo cáo và xử lý đúng quy trình sẽ nằm trong phạm vi được chấp nhận và không bị thu hồi ưu đãi.

Định nghĩa về chuyên gia và tài năng trẻ

Nghị định định nghĩa chuyên gia dữ liệu là người có chuyên môn, kinh nghiệm, công trình nghiên cứu, sáng chế hoặc giải pháp công nghệ được cơ quan có thẩm quyền xác nhận trong lĩnh vực dữ liệu, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và an ninh dữ liệu. Tài năng trẻ là công dân Việt Nam từ 16 đến 35 tuổi, đạt thành tích hoặc giải thưởng uy tín cấp quốc gia, quốc tế hoặc có các dự án khởi nghiệp sáng tạo tiềm năng. Bộ trưởng Công an được giao nhiệm vụ quy định cụ thể tiêu chuẩn, điều kiện xác định các đối tượng này.