Doanh nghiệp nước ngoài sẽ được đầu tư vệ tinh tầm thấp tại Việt Nam

Chính phủ Việt Nam đang tiến hành xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư và phát triển công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa hạ tầng viễn thông và Internet quốc gia.

Thí điểm công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp

Trong tờ trình gửi Quốc hội về việc thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Chính phủ đã đề xuất triển khai thí điểm có kiểm soát dịch vụ viễn thông sử dụng công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp (LEO). Đề xuất này bám sát định hướng của Nghị quyết số 57/NQ-TW về việc phát triển hạ tầng viễn thông, Internet an toàn, bền vững với hệ thống truyền dẫn dữ liệu qua vệ tinh phủ sóng toàn quốc.

Do công nghệ này hiện do các doanh nghiệp nước ngoài làm chủ, việc thiết lập cơ chế thí điểm có kiểm soát là cần thiết để thu hút đầu tư trên nguyên tắc đảm bảo tuyệt đối quốc phòng, an ninh. Quốc hội sau đó đã chính thức thông qua Nghị quyết này, cho phép thí điểm kinh doanh dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng sử dụng vệ tinh LEO mà không giới hạn tỷ lệ sở hữu vốn của nhà đầu tư nước ngoài.

Động thái từ cơ quan quản lý và thị trường quốc tế

Đại diện Cục Viễn thông thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết cơ quan này đang gấp rút xây dựng khung khổ pháp lý cụ thể. Các nhà đầu tư ngoại muốn cung cấp dịch vụ tại Việt Nam sẽ cần hoàn thiện hồ sơ xin cấp phép theo đúng quy định hiện hành.

Trên phạm vi toàn cầu, thị trường vệ tinh LEO đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt giữa khoảng 20 tập đoàn lớn. Nổi bật nhất là SpaceX với dịch vụ Starlink đã phóng hàng nghìn vệ tinh và kế hoạch mở rộng quy mô lớn, bên cạnh các tên tuổi khác như OneWeb, Amazon, Telesat, SES hay Viasat. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đẩy mạnh cuộc đua không gian với mục tiêu xây dựng mạng lưới hàng nghìn vệ tinh quỹ đạo thấp riêng.

Tiềm năng ứng dụng tại Việt Nam

Tại Việt Nam, các doanh nghiệp viễn thông lớn như Viettel và VNPT cũng bắt đầu quan tâm và chuẩn bị cho xu hướng công nghệ mới này. Đặc biệt, từ năm 2023, đại diện SpaceX đã có các buổi làm việc với Bộ Thông tin và Truyền thông để bày tỏ mong muốn hợp tác đưa dịch vụ Internet vệ tinh tốc độ cao đến Việt Nam.

Theo đại diện SpaceX, Internet vệ tinh đóng vai trò chiến lược trong việc phủ sóng tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, hải đảo - nơi cáp quang truyền thống không thể tiếp cận. Công nghệ này có ưu điểm vượt trội về thời gian lắp đặt nhanh, độ trễ thấp và khả năng hoạt động linh hoạt trên nhiều địa hình hay phương tiện di chuyển như tàu cá, máy bay, ô tô. Không chỉ hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục và y tế tại vùng khó khăn, Internet vệ tinh còn đóng vai trò cứu trợ quan trọng trong việc duy trì thông tin liên lạc tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai.