Phát hiện phương thức phát tán phần mềm gián điệp thông qua quảng cáo trực tuyến

Các nhà nghiên cứu tại Citizen Lab thuộc Đại học Toronto (Canada) vừa phát hiện một phương thức tấn công mới mang tên AdFection, trong đó hệ thống quảng cáo trực tuyến bị lợi dụng để nhận diện, theo dõi người dùng và tạo điều kiện triển khai phần mềm gián điệp thương mại.

Cơ chế hoạt động của phương thức AdFection

Phát hiện này cho thấy quảng cáo trực tuyến không chỉ đơn thuần tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các website độc hại mà còn có thể trở thành công cụ phục vụ cho các hoạt động giám sát có chủ đích. AdFection tận dụng cơ chế thu thập thông tin sẵn có của hệ sinh thái quảng cáo kỹ thuật số, bao gồm dữ liệu chi tiết về thiết bị, trình duyệt và hoạt động trực tuyến của người dùng. Những thông tin này có thể được kết hợp để xác định chính xác thiết bị thuộc về một cá nhân cụ thể.

Khi mục tiêu xuất hiện trong mạng lưới quảng cáo, bên tấn công có thể thu thập dữ liệu phục vụ việc theo dõi và chuẩn bị các bước xâm nhập tiếp theo. Điểm đáng chú ý là quá trình nhận diện này diễn ra hoàn toàn âm thầm và không đòi hỏi người dùng phải nhấp vào quảng cáo. Tuy nhiên, việc xác định được thiết bị không đồng nghĩa với việc phần mềm gián điệp đã được cài đặt thành công, bởi quá trình xâm nhập sâu hơn vẫn phụ thuộc vào các kỹ thuật khai thác lỗ hổng bảo mật.

Mối liên hệ với các công ty và phần mềm độc hại

Cuộc điều tra của Citizen Lab cũng chỉ ra vai trò của Discover-Tech, một công ty quảng cáo có trụ sở tại Israel vận hành nền tảng Controlium. Nền tảng này bị cáo buộc có thể bị lợi dụng để xác định danh tính người dùng và tạo điều kiện cho bên thứ ba triển khai mã độc. Quảng cáo từ Discover-Tech từng xuất hiện trên khoảng 200.000 website và ứng dụng di động tại nhiều quốc gia, qua đó hướng hàng triệu người dùng đến các máy chủ liên quan đến Candiru - một loại phần mềm gián điệp thương mại từng được phát hiện trên máy tính của mạng lưới truyền thông Al Jazeera.

Đáng chú ý, Discover-Tech nằm trong danh sách nhà cung cấp quảng cáo được Google chứng nhận và tự mô tả là doanh nghiệp tuân thủ nghiêm ngặt quy định bảo vệ dữ liệu GDPR tại châu Âu. Bên cạnh đó, Citizen Lab còn xác định nhóm tin tặc Dark Cartographer có mối liên hệ với nền tảng này, chuyên tập trung khai thác lỗ hổng của các nhà mạng di động nhằm nhận diện người dùng internet trên quy mô lớn. Những phát hiện trên cho thấy hệ sinh thái quảng cáo trực tuyến đang phải đối mặt với nguy cơ bị lạm dụng vượt xa mục đích thương mại ban đầu.