Hãng chip nhớ Trung Quốc CXMT gây xáo động thị trường toàn cầu

Thông báo về bước tiến công nghệ mới từ công ty chip nhớ ChangXin Memory Technologies (CXMT) của Trung Quốc đã lập tức tạo ra làn sóng xáo động mạnh mẽ trên thị trường tài chính và công nghệ toàn cầu, khiến cổ phiếu của hàng loạt đối thủ lớn đồng loạt sụt giảm.

Bước tiến công nghệ và phản ứng của thị trường

Cuối tuần qua, CXMT thông báo đã đạt được những tiến bộ quan trọng trong việc phát triển kiến trúc bộ nhớ mới mang tên "4F vuông", cho phép tích hợp lượng lớn dữ liệu vào một không gian vật lý nhỏ gọn hơn. Công ty có kế hoạch tung ra dòng sản phẩm bộ nhớ máy chủ dựa trên nền tảng này vào cuối năm nay.

Theo Economic Times, thông tin này đã giáng đòn mạnh vào thị trường tài chính đầu tuần. Ngày 13/10, cổ phiếu của SK Hynix rớt hơn 10%, trong khi Samsung Electronics giảm 7,4%. Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei 225 hạ 1,8% do đà suy yếu của nhóm cổ phiếu công nghệ. Ở Mỹ, Micron mất 3,62 giá trị, kéo theo sự sụt giảm của một số hãng bán dẫn và lưu trữ dữ liệu như SanDisk, Seagate và Western Digital.

Giới phân tích nhận định thị trường chao đảo không chỉ vì đột phá công nghệ của CXMT mà còn do nhà đầu tư đang dè chừng trước mức chi phí đầu tư khổng lồ cho trí tuệ nhân tạo (AI). Trước nay, CXMT bị xem là tụt hậu so với các đối thủ quốc tế hàng đầu, do đó bất kỳ tín hiệu bứt phá nào từ doanh nghiệp này cũng dễ dàng làm thay đổi góc nhìn của thị trường về lợi thế cạnh tranh.

Thách thức đối với thế độc quyền DRAM

CXMT tập trung phát triển bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM) - linh kiện cốt lõi trong máy tính, điện thoại, trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI giúp lưu trữ tạm thời dữ liệu cho bộ xử lý. Hiện tại, thị trường này đang nằm dưới sự thống trị của bộ ba Samsung, SK Hynix và Micron. Sự trỗi dậy của CXMT được dự báo sẽ tạo áp lực lớn, đặc biệt đối với các dòng sản phẩm bộ nhớ thông thường vốn cạnh tranh gay gắt về giá cả và nguồn cung.

Giải pháp kiến trúc mới sẽ giúp CXMT nâng cao hiệu quả và mật độ lưu trữ, qua đó thu hẹp khoảng cách với các doanh nghiệp dẫn đầu thế giới và tạo ra áp lực giảm giá thành sản phẩm. Nhóm phân tích tại ngân hàng Citi cho rằng dù chính phủ Mỹ khó cho phép nhập khẩu bộ nhớ xuất xứ từ Trung Quốc, việc CXMT cung cấp linh kiện cho các trung tâm dữ liệu tại châu Âu vẫn có thể gây ảnh hưởng gián tiếp đến Micron. Trước đó, Financial Times đưa tin Apple đã bắt đầu thử nghiệm DRAM của CXMT cho các thiết bị bán ra tại thị trường Trung Quốc.

Bàn về vấn đề này, tỷ phú Elon Musk, CEO Tesla, bình luận trên nền tảng X rằng một khi nắm bắt được công nghệ chế tạo, các doanh nghiệp Trung Quốc có năng lực mở rộng quy mô sản xuất cực kỳ nhanh chóng, vượt trội hơn phần lớn phần còn lại của thế giới cộng lại.

Tâm lý thận trọng đối với làn sóng đầu tư AI

Bên cạnh yếu tố CXMT, đà đi xuống của nhóm cổ phiếu ngành chip còn xuất phát từ sự hoài nghi của giới đầu tư về tính bền vững của cơn sốt AI. Dù dòng vốn đổ vào hạ tầng AI từng đẩy cổ phiếu ngành này tăng trưởng nóng, nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi liệu mức chi tiêu dự kiến có tương xứng với định giá quá cao của các doanh nghiệp hưởng lợi hay không. Những cảnh báo từ CEO Broadcom Hock Tan về kỳ vọng thái quá của thị trường càng củng cố thêm tâm lý thận trọng.

Theo nhà phân tích Shawn Kim từ Morgan Stanley, thời kỳ kiếm tiền dễ dàng dựa trên nhu cầu bùng nổ của chip AI có thể đã qua. Tuy nhiên, giới quan sát cũng khuyến cáo không nên xem CXMT là mối đe dọa tức thời. Chuyên gia Han Ji-young từ Kiwoom Securities chỉ ra rằng công ty mới chỉ dừng lại ở mức công bố kế hoạch chứ chưa sản xuất hàng loạt thành công, đồng thời năng suất và hiệu năng thực tế vẫn chưa được kiểm chứng hay cấp phép bởi khách hàng.

Economic Times đánh giá thêm rằng việc cải tiến kiến trúc chip chưa đồng nghĩa với thành công thương mại ngay lập tức. Sản xuất quy mô lớn đòi hỏi hạ tầng ổn định, nguồn vốn khổng lồ và thiết bị tiên tiến - những lĩnh vực mà CXMT vẫn đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các lệnh hạn chế xuất khẩu công nghệ do Mỹ áp đặt. Do đó, bước đi của CXMT mang tính thách thức trung hạn nhiều hơn là hiểm họa cấp bách.

Hồ sơ và vị thế hiện tại của CXMT

Thành lập năm 2016 tại Hợp Phì (An Huy) dưới tên ban đầu là Innotron, CXMT được lãnh đạo bởi ông Zhu Yiming, cựu sinh viên Đại học Thanh Hoa và Đại học Stony Brook đồng thời là nhà sáng lập GigaDevice Semiconductor. Dù từng khá mờ nhạt ngoài biên giới Trung Quốc, hãng đã gây tiếng vang lớn khi tiến hành IPO trên sàn STAR Market của Thượng Hải vào tháng 7 vừa qua, nhanh chóng vươn lên thành một trong những công ty niêm yết có giá trị lớn nhất quốc gia này.

Tính đến nay, dù giá cổ phiếu đã điều chỉnh nhẹ, CXMT vẫn duy trì quy mô vốn hóa thị trường khoảng 3.460 tỷ nhân dân tệ (520 tỷ USD), tiệm cận mức định giá của gã khổng lồ công nghệ Tencent. Theo số liệu của TrendForce công bố đầu tháng 9, CXMT hiện giữ vững vị trí nhà sản xuất DRAM lớn thứ tư toàn cầu với 9,5% thị phần doanh thu trong quý II/2026, xếp sau Samsung (39,4%), SK Hynix (24,9%) và Micron (23,3%).