Điểm chính

  • Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo khiến nhiều người làm nội dung và học sinh, sinh viên đối mặt với sự nghi ngờ và các cáo buộc sử dụng AI trái phép cho các bài viết của họ.
  • Nhiều tác giả và nhà sáng tạo phải áp dụng các biện pháp cực đoan như cố tình viết sai chính tả, thêm lỗi ngữ pháp hoặc quay video quá trình làm việc để chứng minh tác phẩm do con người tạo ra.
  • Các công cụ phát hiện AI thường có độ chính xác kém, dẫn đến nhiều vụ việc oan sai và khiến không ít người phải thuê luật sư để bảo vệ uy tín cũng như kết quả học tập.

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra kỷ nguyên của sự ngờ vực, buộc những người làm nội dung, học sinh và nhà sáng tạo phải tìm đủ mọi cách để chứng minh tác phẩm của họ thực sự do con người làm ra.

Văn phong chỉn chu bỗng thành "bằng chứng" dùng AI

Mùa đông năm ngoái, Jared Hewitt bị đồng nghiệp công khai cáo buộc dùng AI để viết báo cáo chỉ vì văn bản có nhiều từ ngữ phức tạp và mang tính học thuật. Vốn là người có thói quen viết nghiêm túc, chính xác và cấu trúc bài dài, Hewitt cho biết phong cách này khiến anh liên tục gặp rắc rối trong xã hội thời ChatGPT.

Tương tự, Aldan Creo, nghiên cứu sinh tại Đại học California San Diego, từng bị trợ giảng chấm điểm thấp vì cho rằng bài làm được viết bởi AI. Dù đã giải thích về quá trình suy luận, Creo đôi khi vẫn phải tự "hạ thấp độ hoàn thiện" bằng cách để lại lỗi chính tả hoặc dùng cấu trúc sai ngữ pháp để tránh bị nghi ngờ.

Các biện pháp cực đoan để chứng minh tính người

Để không bị hệ thống hoặc người xem hiểu lầm, nhiều nhà sáng tạo lựa chọn cách viết dở đi. Theo Wall Street Journal, việc sử dụng ngôn ngữ văn nói, thêm nhiều dấu chấm than hoặc chèn các lỗi sai rõ ràng vào bài viết trên Substack hay blog đang trở thành xu hướng để khẳng định tác giả là con người.

Bên cạnh đó, nhiều tác giả chọn cách quay lại toàn bộ quá trình sáng tác. Đơn cử như Victoria Aveyard, tác giả truyện giả tưởng, đã đăng tải video ghi lại cảnh chỉnh sửa 1.000 trang bản thảo lên TikTok. Họa sĩ kỹ thuật số Alexis Franklin cũng chia sẻ video quá trình vẽ tay để dập tắt những đồn đoán cho rằng tác phẩm của cô là ảnh AI.

Áp lực pháp lý và sự bất cập của công cụ phát hiện

Công cuộc chứng minh tính người đôi khi rất tốn kém. Tháng 5 vừa qua, một sinh viên tại Anh có tên Alice đã phải thuê luật sư chuyên về giáo dục với chi phí hơn 3.000 bảng Anh để bác bỏ cáo buộc gian lận AI từ nhà trường đối với luận văn tốt nghiệp của mình.

Các chuyên gia chỉ ra rằng phần mềm phát hiện AI thường hoạt động kém ổn định. Đơn cử như năm 2024, Đại học Công giáo Australia ghi nhận hơn 5.000 vụ nghi ngờ vi phạm, nhưng có tới 1/4 số đó được minh oan do công cụ kiểm tra gặp lỗi. Dữ liệu từ Pew Research Center cho thấy tỷ lệ trang web có dấu hiệu viết bởi AI tăng mạnh từ cuối năm 2022 đến nay.

Trước thực trạng này, các nền tảng như LinkedIn, Substack hay Google đang áp dụng nhiều biện pháp gắn nhãn, kiểm tra nội dung AI. Giới chuyên gia nhận định, dù mang lại nhiều lợi ích, AI đồng thời tạo ra một môi trường đầy rẫy sự hoài nghi, nơi ranh giới giữa sản phẩm của con người và máy móc ngày càng khó phân định.