Điểm chính
- Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh đổi mới sáng tạo phải đi vào thực tiễn, mang lại việc làm tốt hơn và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
- Việt Nam tăng 1 bậc lên vị trí 43/139 về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026, tuy nhiên tỉ lệ doanh nghiệp đổi mới công nghệ trong nước vẫn còn thấp.
- Chính phủ định hướng chuyển mạnh từ việc 'có hoạt động' sang 'có kết quả' đổi mới sáng tạo, đặt doanh nghiệp làm trung tâm và giao trách nhiệm cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương.
Phát biểu tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2026 diễn ra sáng ngày 4-10, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định đổi mới sáng tạo không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu công nghệ, sản phẩm mới mà phải đi vào thực tiễn đời sống, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.
Động lực thúc đẩy nền kinh tế và xã hội trong kỷ nguyên mới
Theo Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu tăng trưởng cao hơn và yêu cầu phát triển bền vững hơn. Việc hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong các năm tới đòi hỏi phải thay đổi phương thức phát triển, nâng cao chất lượng và tạo ra các động lực tăng trưởng mới.
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược hàng đầu để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại và đổi mới quản trị quốc gia. Trong bối cảnh đó, đổi mới sáng tạo cần được kích hoạt mạnh mẽ trên mọi phương diện:
- Đối với nền kinh tế: Góp phần tăng năng suất lao động, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực và mở ra các ngành nghề, thị trường mới.
- Đối với Nhà nước: Nâng cao chất lượng dịch vụ công và cải thiện hiệu quả quản trị hành chính.
- Đối với doanh nghiệp: Thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới, giảm chi phí vận hành và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
- Đối với người dân: Mang lại cơ hội việc làm tốt hơn, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống toàn diện.
Bức tranh đổi mới sáng tạo tại Việt Nam
Những năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026, Việt Nam xếp hạng 43/139 nền kinh tế, tăng 1 bậc so với năm 2025 và hoàn thành mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 02/NQ-CP.
Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia hiện có hơn 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, khoảng 208 quỹ đầu tư mạo hiểm cùng hơn 1.400 tổ chức hỗ trợ. Thống kê cho thấy có 34,6% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo và 20 sàn giao dịch khoa học công nghệ đang vận hành hiệu quả. Mạng lưới liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cũng đang dần hoàn thiện.
Tuy nhiên, Phó thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế khi kết quả đạt được chưa tương xứng với tiềm năng. Tỉ lệ doanh nghiệp trong nước chủ động đổi mới công nghệ vẫn còn ở mức rất thấp, đòi hỏi những hành động quyết liệt hơn trong thời gian tới.
Chuyển dịch trọng tâm sang kết quả thực tế
Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc "mỗi bộ, ngành, địa phương đều phải trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo", Phó thủ tướng yêu cầu các cấp cần chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy "có hoạt động" sang "có kết quả thực tế", lấy doanh nghiệp làm trung tâm của mọi chính sách hỗ trợ.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã chỉ đạo thực hiện 3 nhiệm vụ trọng tâm:
Thứ nhất, xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu: Từng bộ, ngành và địa phương phải đưa các chỉ tiêu đổi mới sáng tạo vào kế hoạch phát triển định kỳ, bố trí nguồn lực cụ thể và có cơ chế đánh giá tác động rõ ràng.
Thứ hai, phát triển thị trường khoa học công nghệ: Thúc đẩy kết nối cung - cầu công nghệ giữa doanh nghiệp với các chuyên gia, tổ chức tài chính và sở hữu trí tuệ, tạo dòng chảy thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu thông suốt.
Thứ ba, nâng cao nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế: Các trung tâm đổi mới sáng tạo phải đóng vai trò đầu mối kết nối nguồn lực. Các trường đại học, viện nghiên cứu cần đẩy mạnh đào tạo nhân lực chất lượng cao và thương mại hóa đề tài nghiên cứu. Đồng thời, hội nhập quốc tế phải phục vụ trực tiếp cho việc nâng cao năng lực công nghệ nội địa.
Trong khuôn khổ sự kiện, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM, Đại học Kinh tế TP.HCM và Plug & Play đã ký kết hợp tác xây dựng Trung tâm Xuất sắc về trí tuệ nhân tạo, hướng tới việc kết nối sâu rộng vào mạng lưới công nghệ toàn cầu.
