Anthropic cảnh báo nguy cơ AI tự nhân bản, giới chuyên gia và cộng đồng tranh cãi

Công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic vừa đưa ra cảnh báo về việc các mô hình AI cỡ nhỏ có nguy cơ tự sao chép và lây lan sang các thiết bị gia dụng kết nối mạng, châm dòi cuộc tranh luận sôi nổi trong giới an ninh mạng lẫn cộng đồng người dùng.

Cảnh báo từ phía Anthropic

Theo Reuters, Anthropic đã đăng tải bài viết nêu rõ các mô hình AI cỡ nhỏ có thể chỉ còn vài tháng nữa là đạt khả năng tự sao chép và phát tán sang các thiết bị như TV thông minh hoặc lò nướng. Cảnh báo này nối tiếp nhận định trước đó của CEO Dario Amodei về kịch bản AI chiếm quyền kiểm soát toàn bộ internet thông qua một mạng botnet bền bỉ, có khả năng chống lại các nỗ lực gỡ bỏ và xâm nhập vào trung tâm dữ liệu.

Điểm mấu chốt khiến Anthropic lo ngại là sự khác biệt so với hiện trạng. Thông thường, các mô hình AI chạy trong trung tâm dữ liệu và có thể bị ngắt kết nối ngay lập tức khi xảy ra sự cố. Trong kịch bản phân tán trên hàng nghìn thiết bị tại các hộ gia đình và văn phòng, việc vô hiệu hóa một thực thể như vậy trở nên vô cùng khó khăn do thiếu đi một điểm tập trung để ngắt.

Để củng cố lập luận, công ty cho biết các mô hình có từ 30 tỷ tham số trở xuống đã thực hiện được nhiều bước trong quá trình tự sao chép qua các bài thử nghiệm đơn giản hóa. Nếu tốc độ phát triển tiếp tục duy trì như hiện nay, Anthropic dự đoán năng lực này có thể thành hiện thực vào cuối năm 2026.

Quan điểm trái chiều từ chuyên gia và cộng đồng

Trước thông tin trên, giới chuyên gia bày tỏ nhiều góc nhìn khác nhau. Ông Ciaran Martin, cựu lãnh đạo Trung tâm An ninh mạng Quốc gia Anh, nhận định việc chạy mô hình nhỏ trên thiết bị giá rẻ chưa đủ cấu thành khủng hoảng an ninh và mang dấu hiệu phóng đại từ nhà cung cấp. Ngược lại, ông Zhengxiong Li từ Đại học Colorado Denver cho rằng rủi ro về một dạng "sâu máy tính" biết ứng biến vẫn là điều đáng lo ngại. Bà Jessica Ji từ Đại học Georgetown lại nhìn nhận đây là một giả định cần được xem xét thay vì một dự báo chắc chắn.

Trong khi đó, cộng đồng trên nền tảng Reddit tỏ ra vô cùng hoài nghi, xuất phát từ bài toán phần cứng. Người dùng chỉ ra rằng các thiết bị như tủ lạnh thông minh có bộ nhớ rất hạn chế và băng thông truyền tải dữ liệu giữa các thiết bị thông qua mạng gia đình quá chậm so với yêu cầu của AI. Thử nghiệm nối các hộp Android TV lại với nhau cũng cho ra kết quả tốc độ xử lý token cực kỳ thấp, khiến mô hình gần như không thể phản hồi thực tế.

Ngoài ra, cấu trúc của một mạng botnet phân tán dạng này cũng bị đánh giá là dễ bị đứt gãy nếu một vài thiết bị bị phát hiện hoặc tắt nguồn, do thiếu vắng một bộ điều phối trung tâm. Một số ý kiến khác đặt nghi vấn về động cơ của các hãng công nghệ lớn trong việc tạo ra tâm lý hoang mang, trong khi thực tế chưa ghi nhận trường hợp AI tự nhân bản nào ngoài đời thực.