Chuyên gia Singapore chia sẻ kinh nghiệm phát triển hạ tầng và nhân lực ngành bán dẫn

Thay vì để mỗi viện, trường tự đầu tư nhà máy riêng gây lãng phí, Singapore xây dựng hệ thống hạ tầng dùng chung giúp nhiều nhóm nghiên cứu cùng tiếp cận và tiết kiệm chi phí hiệu quả.

Vai trò của A*STAR IME trong hệ sinh thái bán dẫn

Ông Terence Gan, Giám đốc Viện Vi điện tử (IME) thuộc Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore (A*STAR), cho biết viện đóng vai trò là cầu nối giữa nghiên cứu giai đoạn đầu và sản xuất thương mại. IME triển khai các giải pháp từ cấp độ mẫu lên cấp độ tấm wafer bằng các công cụ đạt chuẩn công nghiệp. Viện hiện tập trung vào 8 lĩnh vực R&D trọng điểm gồm đóng gói tiên tiến, quang tử silicon, điện tử công suất, gallium nitride tần số vô tuyến (RF GaN), hệ thống vi cơ điện tử áp điện (piezoMEMS), quang học phẳng, thiết kế IC hiệu năng cao và công nghệ lượng tử.

Thông qua Kế hoạch Nghiên cứu, Đổi mới và Doanh nghiệp (RIE), Singapore dành khoảng 1% GDP cho nghiên cứu, trong đó có 800 triệu SGD phân bổ cho Chương trình trọng điểm về bán dẫn giai đoạn 2026-2030. Nguồn lực này được dùng để nâng cấp cơ sở hạ tầng dùng chung và phát triển nhân tài, với mục tiêu đo lường mức độ chuyển hóa công nghệ thành sản phẩm đóng góp vào tăng trưởng GDP.

Kết nối giữa nghiên cứu và thị trường

Để đưa sáng tạo ra thị trường, Singapore chú trọng việc định hướng nghiên cứu dựa trên nhu cầu thực tế của ngành công nghiệp. Các chuyên gia từ viện và trường đại học được đưa vào các đội ngũ quốc gia để đảm bảo sự đồng bộ. Do công nghệ bán dẫn tiến bộ rất nhanh, nền tảng khoa học kỹ thuật vững chắc kết hợp với các kỳ thực tập và dự án giám sát sát thực tế là yếu tố then chốt giúp kỹ sư trẻ bắt nhịp công việc.

A*STAR duy trì các chương trình thực tập nghiên cứu quốc tế như ARAP, đồng thời phối hợp với các trường đại học triển khai mô hình học tập kết hợp làm việc. Sinh viên không bắt buộc phải học chuyên ngành điện - điện tử bởi R&D bán dẫn là lĩnh vực đa ngành, đòi hỏi sự tò mò, khả năng học hỏi và kỹ năng giao tiếp tốt.

Giải pháp chia sẻ chi phí hạ tầng

Do diện tích nhỏ và chi phí phòng sạch, thiết bị rất lớn, Singapore chọn giải pháp đầu tư cơ sở vật chất thành tài nguyên quốc gia phục vụ nghiên cứu công. Nhà máy được vận hành bởi đội ngũ chuyên trách thông qua hệ thống điều hành sản xuất (MES), cho phép các nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp tiếp cận thông qua quy trình kiểm soát chung.

Mô hình này giúp các trường đại học, viện nghiên cứu và startup như NexGen Wafer Systems phát triển và kiểm định thiết bị nhanh hơn, giảm áp lực vốn đầu tư ban đầu để tập trung vào chất lượng sản phẩm. Sau gần 60 năm phát triển, Singapore hiện có thế mạnh trong chế tạo wafer cho vi mạch chuyên dụng, bộ nhớ NAND flash, đóng gói tiên tiến và kiểm thử.

Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Từ thực tiễn 60 năm xây dựng ngành, ông Terence Gan cho rằng phát triển bán dẫn đòi hỏi thời gian, sự kiên nhẫn và các chính sách ổn định. Mối liên kết bền chặt giữa nghiên cứu, sản xuất và đào tạo nhân lực là điều kiện tiên quyết. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu kết nối nhiều quốc gia, các bên nên tìm kiếm những lĩnh vực có nhu cầu chung và thế mạnh bổ trợ lẫn nhau thay vì áp đặt vai trò cố định, đồng thời cần lắng nghe nhu cầu thực tế của ngành công nghiệp tại địa phương.