Đề xuất sửa đổi Luật Đo lường nhằm ngăn chặn gian lận bằng phần mềm

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường đang được trình Quốc hội xem xét, trong đó nhấn mạnh yêu cầu siết chặt quản lý đối với các thiết bị đo lường tích hợp phần mềm nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Tăng cường quản lý thiết bị đo sử dụng phần mềm

Theo dự thảo luật, các thiết bị đo có sử dụng phần mềm bắt buộc phải trang bị giải pháp bảo vệ nhằm ngăn chặn hoặc phát hiện kịp thời các hành vi can thiệp, thay đổi trái phép. Mọi bộ phận và dữ liệu liên quan đến kết quả đo đều phải được bảo mật, đồng thời cho phép xác định phiên bản phần mềm đang vận hành để phục vụ công tác thanh tra khi cần thiết.

Quy định mới cũng nêu rõ việc cập nhật hay thay đổi chương trình điều khiển thiết bị không được làm sai lệch kết quả đo hay ảnh hưởng đến độ chính xác kỹ thuật. Hành vi cố ý can thiệp vào phần mềm để làm sai lệch kết quả đo bị nghiêm cấm nhằm đối phó với tình trạng gian lận ngày càng tinh vi trong bối cảnh công nghệ số phát triển.

Số hóa chứng nhận và ý kiến thẩm tra

Bên cạnh đó, dự thảo cho phép kết quả kiểm định và kiểm tra độ chính xác thiết bị được cấp dưới dạng chứng nhận điện tử, sở hữu giá trị pháp lý tương đương giấy tờ thông thường. Dữ liệu cần được lưu trữ an toàn để phục vụ công tác hậu kiểm và xử lý vi phạm.

Tuy nhiên, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị làm rõ cơ chế quản lý các ứng dụng, hệ thống tính toán tiền hàng, cũng như quy trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử khi kinh doanh thiết bị đo không đạt chuẩn. Cơ quan thẩm tra cũng nhấn mạnh việc cần công khai thông tin kiểm định miễn phí và cung cấp kênh phản hồi trực tuyến cho người dân khi xảy ra tranh chấp.

Phân cấp kiểm tra và cắt giảm thủ tục hành chính

Một điểm mới tác động trực tiếp đến đời sống là việc đề xuất giao Chủ tịch UBND cấp xã trực tiếp kiểm tra cân đo tại chợ, trung tâm thương mại và các điểm kinh doanh hàng hóa thiết yếu. Đối với hàng đóng gói sẵn, Chính phủ đề xuất bãi bỏ một số thủ tục phân loại nhằm cắt giảm giấy tờ, nhưng vẫn yêu cầu doanh nghiệp đảm bảo chính xác khối lượng trên nhãn.

Chính phủ cũng đề xuất cắt giảm và đơn giản hóa 8 thủ tục hành chính trong lĩnh vực đo lường. Các tổ chức cung cấp dịch vụ hiệu chỉnh thiết bị không thuộc diện kiểm soát bắt buộc sẽ chuyển sang cơ chế tự công bố năng lực. Dự kiến, các cải cách này giúp tiết kiệm khoảng 279 triệu đồng chi phí tuân thủ mỗi năm cho doanh nghiệp.

Dự án luật dự kiến được Quốc hội thảo luận tại hội trường và xem xét thông qua vào cuối năm, với lộ trình đề xuất có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.