Nhà sáng tạo vật lộn chứng minh tính người trong thời đại AI

Sự phổ biến của trí tuệ nhân tạo đang đẩy người làm nội dung vào tình thế khó khăn, khi họ liên tục phải tìm mọi cách chứng minh tác phẩm của mình không phải do máy móc tạo ra.

Văn phong chỉn chu bỗng thành “bằng chứng” dùng AI

Mùa đông năm ngoái, Jared Hewitt bị đồng nghiệp công khai cáo buộc dùng AI để viết báo cáo chỉ vì văn phong mang tính học thuật và cấu trúc bài viết liền mạch. Không chỉ riêng Hewitt, nhiều nhà sáng tạo nội dung và học sinh, sinh viên khác cũng gặp tình trạng tương tự khi bị các công cụ kiểm tra hoặc người xung quanh nghi ngờ.

Để tránh bị gán mác dùng AI, một số người chọn cách viết ngược đời là cố tình tạo ra các lỗi chính tả, dùng cấu trúc ngữ pháp trắc trở hoặc thêm thắt văn nói suồng sã nhằm tạo dấu ấn con người. Phó giáo sư Erin Ramirez cho biết hệ thống kiểm tra AI thậm chí từng báo cáo văn bản do chính bà tự viết có tới 98% nội dung từ máy móc, cho thấy nghịch lý rằng viết càng chuẩn xác càng dễ bị hoài nghi.

Công khai quá trình sáng tạo để khẳng định bản thân

Bên cạnh việc cố tình để lại lỗi sai, nhiều tác giả và nghệ sĩ đã chọn cách ghi lại toàn bộ quá trình làm việc để làm bằng chứng. Tác giả truyện giả tưởng Victoria Aveyard từng đăng tải video quay lại quá trình chỉnh sửa 1.000 trang bản thảo lên TikTok. Hàng loạt nhà văn, họa sĩ kỹ thuật số khác cũng áp dụng phương pháp quay video tua nhanh thời gian (time-lapse) khi đang vẽ tranh hoặc viết lách để khẳng định tính chân thực của tác phẩm.

Áp lực tài chính và pháp lý trong kỷ nguyên ngờ vực

Công cuộc chứng minh tính người đôi khi gây ra những hệ lụy nặng nề về mặt tài chính. Tại Anh, một sinh viên đại học từng bị nhà trường cáo buộc gian lận vì nghi ngờ dùng AI trong luận văn tốt nghiệp. Dù đã nộp bản nháp và giải thích, cô vẫn phải đối mặt với hội đồng kỷ luật và buộc phải chi hơn 3.000 bảng Anh thuê luật sư chuyên về giáo dục để bác bỏ cáo buộc.

Các chuyên gia nhận định phần mềm phát hiện AI hiện nay vẫn có tỷ lệ sai sót cao, đơn cử như việc một trường đại học tại Australia ghi nhận hàng nghìn vụ nghi ngờ vi phạm nhưng có tới một phần tư số đó được minh oan do công cụ kiểm tra gặp lỗi. Trong bối cảnh các nền tảng như LinkedIn, Substack hay Google liên tục phát triển công cụ nhận diện và gắn nhãn nội dung AI, xã hội đang bước vào kỷ nguyên của sự ngờ vực, nơi ranh giới giữa tác phẩm của con người và sản phẩm máy móc ngày càng mong manh.