Quy định mới về quản lý rủi ro và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong ngành ngân hàng từ ngày 15/11

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai đối với việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong ngành Ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 15/11.

Khuôn khổ pháp lý mới cho việc ứng dụng AI trong ngân hàng

Ngày 30/9/2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ký ban hành Thông tư số 53/2026/TT-NHNN nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo. Văn bản này thiết lập khuôn khổ thống nhất về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực ngân hàng, nơi công nghệ này đang được ứng dụng rộng rãi từ chấm điểm tín dụng, thẩm định cho vay đến phát hiện gian lận và tư vấn tự động.

Bên cạnh lợi ích, việc ứng dụng AI cũng làm phát sinh những rủi ro mới về an ninh mạng, an toàn dữ liệu, rủi ro mô hình và chuỗi cung ứng. Do đó, Thông tư được xây dựng theo cách tiếp cận quản lý dựa trên mức độ rủi ro, bảo đảm sự can thiệp và giám sát của con người, tránh tình trạng AI thay thế hoàn toàn thẩm quyền quyết định.

Phân loại hệ thống AI theo mức độ rủi ro

Thông tư quy định chi tiết việc phân loại hệ thống AI và xác định mức độ rủi ro. Đối với hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch thanh toán, các giao dịch có giá trị trên 10 triệu đồng/giao dịch hoặc tổng giá trị trong ngày trên 20 triệu đồng đối với khách hàng cá nhân, và trên 50 triệu đồng/giao dịch hoặc tổng giá trị trong ngày trên 100 triệu đồng đối với khách hàng tổ chức, được xác định là có rủi ro cao.

Bên cạnh đó, các hệ thống AI tự động quyết định cấp tín dụng xử lý khoản tiền từ 50 triệu đồng trở lên cũng thuộc nhóm rủi ro cao. Các hệ thống này bắt buộc phải được kiểm tra, đánh giá an ninh mạng trước khi vận hành chính thức và định kỳ trong suốt quá trình hoạt động.

Yêu cầu về quản lý rủi ro và điều kiện triển khai

Các đơn vị trong ngành ngân hàng phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về an toàn dữ liệu, quản lý thay đổi, xử lý sự cố và kiểm soát rủi ro đặc thù. Khung quản lý rủi ro áp dụng theo mô hình 3 tuyến bảo vệ, bao gồm quản lý rủi ro mô hình, đạo đức, thuê ngoài và chuỗi cung ứng.

Trước khi đưa hệ thống AI vào vận hành chính thức, các tổ chức phải lập hồ sơ, đánh giá đầy đủ các điều kiện triển khai và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đối tượng áp dụng của Thông tư bao gồm các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức trung gian thanh toán, dịch vụ Tiền di động và các đơn vị liên quan khác trong hệ thống tài chính.