TP.HCM định hướng hỗ trợ phát triển nhân tài AI thông qua cơ chế vốn đối ứng và dữ liệu tập trung

Trong định hướng phát triển công nghệ, lãnh đạo TP.HCM cam kết đóng vai trò là "người làm đất" để nuôi dưỡng nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời đề xuất nhiều cơ chế hỗ trợ thiết thực từ hạ tầng dữ liệu đến nguồn vốn đầu tư mạo hiểm.

Vai trò của chính quyền và định hướng ứng dụng AI

Phát biểu tại sự kiện của Saigon AI Hub (SAIH), đại diện chính quyền TP.HCM ví von rằng hạt giống tốt cần được gieo vào đất tốt. Nếu các tổ chức đóng vai trò người làm vườn, thì thành phố sẽ là người làm đất, tạo môi trường thuận lợi để nhân tài AI biến ý tưởng thành hiện thực và xây dựng doanh nghiệp công nghệ.

Từ các nguyên mẫu được trình diễn, lãnh đạo thành phố gợi ý nhiều hướng ứng dụng thực tế. Giải pháp phát triển deepfake có thể phục vụ cho lĩnh vực ngân hàng, định danh và bảo mật khi TP.HCM đang xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế. Bên cạnh đó, các giải pháp thực tế ảo cũng có tiềm năng đổi mới mô hình du lịch và văn hóa địa phương. Kỳ vọng được đặt ra là từ những nhóm nghiên cứu này sẽ hình thành thế hệ kỳ lân công nghệ mới có đủ năng lực cạnh tranh.

Hạ tầng dữ liệu và đề bài không giới hạn hành chính

Để hỗ trợ nghiên cứu, TP.HCM đang tiến hành xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung về đất đai, thuế và tài chính. Hệ thống này sẽ là cơ sở để đặt ra các bài toán cụ thể, ví dụ như phân tích nhu cầu hành khách xe buýt nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Thành phố nhấn mạnh rằng các bài toán dành cho AI không bị giới hạn bởi địa giới hành chính và phải đủ lớn, đủ thách thức để thu hút chuyên gia quốc tế. Khi đã đồng hành cùng dự án, chính quyền sẽ hỗ trợ bằng nguồn lực thực tế và các đề bài cụ thể.

Đề xuất cơ chế vốn đối ứng và hạ tầng tính toán

Về hạ tầng, Sở Khoa học và Công nghệ cùng Ban quản lý Khu Công nghệ cao đã trình đề án phát triển các trung tâm dữ liệu AI để hỗ trợ các nhóm nghiên cứu.

Đáng chú ý, đối với hoạt động đầu tư mạo hiểm, TP.HCM đang báo cáo Chính phủ về cơ chế vốn đối ứng theo tỷ lệ từ 1:1 đến 1:3 tùy theo mức độ ưu tiên của dự án. Cơ chế này chấp nhận rủi ro đặc thù của đầu tư công nghệ, thể hiện sự sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tạo ra sản phẩm. Bên cạnh đó, chính sách đãi ngộ nhân tài được gắn kết đồng bộ với hạ tầng tính toán, dữ liệu, môi trường thử nghiệm và cơ hội hợp tác quốc tế.

Chuyển đổi mô hình hoạt động tại Saigon AI Hub

Ở góc độ đơn vị đồng sáng lập SAIH, ông Lê Hồng Minh định hình mô hình này như những người làm vườn nhằm tạo môi trường phát triển cho các nghiên cứu Việt Nam đạt chuẩn thế giới. SAIH là mô hình nghiên cứu AI mở do VNG và ĐHQG-HCM đồng sáng lập tại VNG Campus, đồng thời hợp tác với Google AI Futures Fund để vận hành Applied AI Lab.

Dù Khóa 1 đã đạt được những kết quả nhất định với các nhóm nghiên cứu và giải pháp thương mại hóa, ban tổ chức nhận thấy nhiều đề tài xuất phát từ hứng thú học thuật hơn là nhu cầu thực tế. Do đó, ở Khóa 2, SAIH chuyển sang mô hình "đặt hàng" từ các bài toán thực tiễn.

Trong mô hình mới này, SAIH sẽ kết nối đơn vị có đề bài, nhóm nghiên cứu và các nguồn lực hỗ trợ. Đơn vị ra đề sẽ cử chuyên gia đồng hành, chia sẻ dữ liệu và mở môi trường thử nghiệm. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm sản xuất, nông nghiệp, biến đổi khí hậu và các bài toán quốc gia. SAIH đặt mục tiêu trong năm 2027 sẽ chọn lọc tối thiểu 10 dự án, trong đó có các dự án thử nghiệm thành công, thương mại hóa và thành lập start-up mới.